U bent hier

Bijdrage Sheila Sitalsing KING congres: nieuwsbulletin 2016

16 januari 2015

Bijdrage Sheila Sitalsing tijdens KING Jaarcongres

Volkskrant-columniste Sheila Sitalsing droeg tijdens het KING Jaarcongres 2015 een column voor, die zij speciaal voor het congres schreef. 

Dit is het nieuwsbulletin van 1 januari 2016.

In dit speciale thema-jaaroverzicht kijken we terug op de overheveling van zorg- en arbeidsmarkttaken naar gemeenten, die vandaag exact een jaar geleden, op 1 januari 2015, officieel is geëffectueerd. In januari 2015 was de overheveling van verantwoordelijkheden naar gemeenten en naar burgers dus een feit.

In februari bleek zoveel verwarring te zijn ontstaan over het begrip keukentafelgesprek en over de grote verschillen in de diverse vragenlijsten die de diverse gemeenten hanteerden, dat het kabinet ingreep en per Algemene Maatregel van Bestuur een af te werken centrale vragenlijst verplicht stelde. Met 103 gedetailleerde vragen. Er werd ook een Keukentafelautoriteit ingesteld die controleerde of alle gesprekspartners aan de keukentafel zich daadwerkelijk aan de vragenlijst hielden. Voor mensen die niet in het bezit waren van een keukentafel, en derhalve geen recht hadden op een keukentafelgesprek, wilde het kabinet een Keukentafelsubsidie. Dat voorstel sneuvelde evenwel in de Eerste Kamer omdat linkse partijen het oneerlijk vonden dat andere meubelstukken geen subsidie kregen.

In februari 2015 nam de Tweede Kamer unaniem een Soepprotocol aan. Dit omdat de volksvertegenwoordiging schrijnende verhalen ter orde waren gekomen: in de ene wijk haalde de buurvrouw elke dag verse boodschappen voor de mevrouw van nummer 16 die in een rolstoel zit, in de andere wijk slaagde het jonge werkende stel erin consequent de verkeerde melk mee te nemen voor de zieke buurman. Het soepprotocol maakt korte metten met dit soort misstanden.

In het soepprotocol staan nauwgezet alle verplichtingen voor burgers 2 ten aanzien van naastenliefde opgesomd. Van de soorten te koken soep voor zieke buurtgenoten (tomaten, groeten of pompoensoep), tot de hoeveelheden waarin en de tijdstippen waarop die gedistribueerd worden. Het protocol kent aparte passages over schoonmaakwerkzaamheden bij hulpbehoevenden in de wijk, en voorschriften voor de soorten gezelschapsspelletjes die burgers met eenzame ouderen dienen te spelen. Het protocol kent een klachtenregeling en beroepsmogelijkheden voor alle deelnemende partijen. In navolging van het soepprotocol kwam een onkruidwiedprotocol, over de vrijwillige plichten van burgers in de buitenruimte.

Maart 2015 was de maand van het roemruchte trapliftarrest. Een ouder echtpaar uit Tholen was naar de rechter gestapt omdat de gemeente hen een traplift had ontzegd. Dit deed de gemeente op grond van het feit dat de man fysiek prima in staat was zijn na een ongeluk invalide geworden echtgenote de trap op en af te tillen. Drie gemeenten verderop had een echtpaar in dezelfde omstandigheden wel een traplift had gekregen, en dat vonden ze in Tholen oneerlijk. Dat vond de rechter nou ook. Sinds het trapliftarrest is het aantal geïnstalleerde trapliften verdrievoudigd ten opzichte van het jaar daarvoor. Na het trapliftarrest volgden in het voorjaar onder meer: het rolstoelbusjesarrest, het steunkousenarrest en het stofzuigarrest.

In mei 2015 werd bekend dat het aantal gevallen van huiselijk geweld en mishandeling in huishoudens waar sprake is van mantelzorg zorgwekkende proporties heeft aangenomen. Er kwamen diverse gevallen aan het licht van dementerenden die door hun overbelaste mantelzorgende dochter overdag aan hun stoel en ‘snachts aan hun bed werden vastgebonden om te voorkomen dat ze gingen zwerven. Een incontinente vrouw werd door haar man in de badkamer opgesloten omdat hij er niet meer tegen kon dat alles vies werd. Voor overbelaste mantelzorgers is een apart steunpunt ingericht.

Na de zomer zwol het aantal klachten over de lokale belastingheffing aan. Sinds gemeenten de bevoegdheid hadden gekregen om lokaal en naar eigen inzicht belasting te heffen, teneinde hun zorgtaken te kunnen financieren, was de boel grotelijks uit de hand gelopen. Er kwamen in diverse gemeenten: een stoepbelasting te betalen door voetgangers, een raambelasting gebaseerd op de omvang van de ramen in de voorgevel van het woonhuis, een fietspadbelasting voor fietsers, een gemeentelijke btw bovenop de algemene btw, treinreizigers betaalden stationsbelasting en wie vanuit zijn zolderkamer verder dan drie meter vrij zicht had, betaalde uitzichtbelasting.

Het kabinet greep in, verklaarde alle lokale belastingmaatregelen ongeldig en voerde een centrale zorgbelasting in. In zijn traditionele nieuwjaarstoespraak toonde de premier zich zeer tevreden. “De centralisatie is uitstekend gelukt”, zei hij. Na afloop vroeg onze verslaggever ter plekke om opheldering. “Meneer de premier,” vroeg onze verslaggever. “U zei centralisatie, maar u bedoelde decentralisatie, neem ik aan?” De premier antwoordde: “Nee, de centralisatie is altijd het oogmerk geweest. Maar een suffende ambtenaar heeft een keer een fout gemaakt met de spatie tussen het woordje ‘de’ en het woordje ‘centralisatie’. Daarop is een gruwelijk misverstand geboren. Maar het is rechtgetrokken, wij van het Binnenhof hebben het heft weer stevig in handen.”

Digitale Agenda 2020: Roadmap

Welke wettelijke, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen komen op uw gemeente af?

Bekijk het in de Roadmap.